Kwas foliowy - działanie i rola w organizmie

Wiele osób uważa, że kwas foliowy jest potrzebny tylko dla prawidłowego rozwoju płodu. Jednak na tym jego działanie się nie kończy. Witamina B9 to ważny związek chemiczny, który jest potrzebny na każdym etapie życia. Dotyczy to zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Jakie są właściwości kwasu foliowego? Dowiedz się z naszego artykułu.

 

Spis treści:

1. Rola kwasu foliowego 

2. Niedokrwistość

3. Przeciwdziałanie nowotworom

4. Kwas foliowy a praca mózgu

5. Działanie kwasu foliowy a ciąża

6. Objawy niedoboru

7. Nadmiar kwasu foliowego

8. Źródła kwasu foliowego

9. Podsumowanie
 

Rola kwasu foliowego 

 

Kwas foliowy, czyli witamina B9, jest niezbędny do prawidłowej pracy organizmu. Należy on do witamin rozpuszczalnych w wodzie i jest dostępny przede wszystkim w warzywach i owocach. Jest konieczny do:

 

• podziału komórek
• syntezy DNA
• produkcji czerwonych krwinek.

 

Działanie kwasu foliowego jest jednak znacznie szersze. Warto pochylić się nad kilkoma przykładami.

 

Niedokrwistość

 

Jednym z przykładów działania kwasu foliowego jest zapobieganie niedokrwistości. Jak już pisaliśmy, witamina B9 bierze udział w produkcji czerwonych krwinek. Kiedy jest jej za mało, może dojść do zaburzeń tego procesu. W efekcie poziom hemoglobiny jest zbyt niski, co wskazuje na niedokrwistość.

 

Regulacja poziomu homocysteiny

 

Homocysteina to aminokwas, który może być przekształcony w metioninę lub cysteiną. Za tę syntezę odpowiada m.in. kwas foliowy. W przypadku jego niedoboru proces ten może być zaburzony. W efekcie w organizmie jest zbyt dużo homocysteiny. Ma to negatywny wpływ na układ krwionośny. Nadmiar aminokwasu może prowadzić do chorób serca, miażdżycy, udaru mózgu, zakrzepów czy nadciśnienia. 

 

Przeciwdziałanie nowotworom

 

Podaż kwasu foliowego może nas uchronić również przed nowotworami. Bez niego synteza DNA jest zaburzona, co może towarzyszyć mutacji w genach. Z tego powodu niedobór kwasu foliowego może przyczyniać się do rozwoju raka jelita, płuc, szyki macicy czy białaczki.

 

Kwas foliowy a praca mózgu

 

Suplementacja kwasu foliowego wspomaga prawidłową pracę mózgu. Według badań jego przyjmowanie może ograniczać ryzyko demencji, Alzheimera i obniżenia funkcji poznawczych u osób starszych.

 

Działanie kwasu foliowy a ciąża

 

Nie bez powodu kwas foliowy jest kojarzony z ciążą. To właśnie on odpowiada za prawidłowy rozwój płodu. Zapobiega także wadom cewy nerwowej. Jego suplementacja chroni przed poważnymi wadami kręgosłupa, przepukliny mózgowej czy bezmózgowia.

 

Kwas foliowy warto zacząć przyjmować jeszcze przed zajściem ciąży, aby zadbać o jego odpowiedni poziom w organizmie. Jest on najbardziej potrzebny w pierwszych tygodniach ciąży, kiedy rozwija się cewa nerwowa u dziecka. Lekarze zalecają jego suplementację nawet 2 miesiące przed rozpoczęciem starania się o potomstwo.

 

Co więcej, kwas foliowy mogą przyjmować również mężczyźni. Jak bowiem udowodniono, witamina B9 ma wpływ na jakość nasienia. Dlatego warto zadbać o jego podaż w diecie niezależnie od płci.

 

Objawy niedoboru

 

Jak rozpoznać niedobór kwasu foliowego? Jego objawy są często lekceważone. Warto jednak zwrócić uwagę na takie symptomy jak:

 

• przewlekłe uczucie zmęczenia
• problemy z pamięcią
• niedokrwistość
• kołatanie serca
• otępienie.

 

Ponadto niedobór kwasu foliowego może prowadzić do osteoporozy i zaburzeń degeneracyjnych. Brak witaminy B9 jest związany również ze zwiększonym ryzykiem nowotworów, chorób układu krążenia i rozwoju wad płodowych. Nie należy jednak przekraczać jego zalecanych dawek z uwagi na negatywne skutki jego nadmiaru, o których napisaliśmy poniżej.

 

Nadmiar kwasu foliowego

 

Podobnie jak w przypadku innych witamin nadmiar kwasu foliowego może być szkodliwy. Jego zbyt duża ilość może maskować niedobór witaminy B12, a także nasilać zmiany nowotworowe. Co więcej, może mieć wpływ na działanie układu odpornościowego. 

 

Źródła kwasu foliowego

 

Na szczęście źródeł kwasu foliowego nie brakuje. Jest on dostępny w wielu produktach spożywczych. Można znaleźć go w:

 

• ciecierzycy
• szpinaku
• pietruszce
• jarmużu
• brokułach
• fasoli białej
• kapuście
• sałacie
• brukselce
• kapuście włoskiej
• soji
• orzechach
• jajach
• wątróbce
• serach dojrzewających.

 

Musisz jednak pamiętać, że przyswajanie kwasu foliowego uzależnione jest od wielu czynników. Proces obróbki termicznej może przyczynić się do jego straty. Dotyczy to zwłaszcza gotowania i smażenia. Przygotowane w ten sposób produkty mogą mieć nawet o 50% mniej witaminy B9.

 

Z tego powodu lekarze często zalecają dodatkową suplementację. Na podstawie zleconych badań mogą określić zalecaną dawkę i dostosować ją do potrzeb pacjenta.

 

Podsumowanie

 

Po kwas foliowy warto sięgać nie tylko w czasie ciąży. Jego suplementację należy rozpocząć jeszcze przed staraniem się o dziecko. Co więcej, witamina B9 wpływa na ogólne funkcjonowanie organizmu. Ogranicza ryzyko wystąpienia wielu chorób, poprawia pracę mózgu i zapobiega rozwojowi wad wrodzonych. Z tego powodu warto zadbać o jej podaż na każdym etapie życia.